مقدمه
یکی از کارهای نسبتا ساده اما دقیق، تست خازنهای الکتروموتور تکفاز است. شما با خواندن این مقاله، می توانید به راحتی و در چهار مرحله، خازن الکتروموتور تکفاز را تست کنید. پس از تعیین خرابی موتور نیاز به تعویض خازن دارید مطالعه مقاله ” تعویض خازن راه انداز و دائمی موتور تکفاز ” توصیه می گردد.
۱–قطع برق الکتروموتور
در اولین مرحله تست خازنهای الکتروموتور، ایمنی کار موتور را از برق ورودی قطع کنید. مطلوب و ایده آل این است که کابل و یا دو شاخه جدا شود. اما احتمالا قطع کردن کلید مدار کافی باشد البته بایستی برای جلوگیری از وصل مجدد برق چاره ای اندیشید. مثلا کلید را قفل کرد. رویه تست خازن فقط بایستی پس از اطمینان از قطع بودن برق شروع شود.
۲- دشارژ کردن خازن
هنگامی که شما قصد کردید شرایط و مقدار الکتریسیته خازن را تست کنید انجام یک کار برای خالی کردن انرژی ذخیره شده در خازن ضروری است. با استفاده از یک تیغه فلزی یا آچار پیچ گشتی با دسته عایق ولتاژ ذخیره شده در خازن را دشارژ کنید. این کار براحتی توسط اتصال کوتاه کردن ترمینالهای خازن انجام می شود. خازن تحت آزمون ممکن است در هنگام دشارژ کردن جرقه زده و صدای پاپ از خود بدهد. این طبیعی است.
۳ – جدا کردن ترمینال خازن از الکتروموتور
نیاز است قبل از انجام تست خازنهای الکتروموتور خازن از مدار جدا گردد. برای جدا کردن خازن یکی و یا هر دو ترمینال خازن تحت آزمون را از الکتروموتور جدا کنید. جدا کردن فقط یک سمت خازن نتیجه مطلوب را می دهد. اما جدا کردن کامل خازن از موتور، اتصال پروبهای اندازه گیری را کمی مشکل می کند.
۴- تست خازن با استفاده از مولتی متر
با استفاده از مولتی متر آنالوگ (تا حدود ۱۵۰ میکروفاراد)
از یک مولتی متر آنالوگ می توان برای تست اتصال قطع – وصل استفاده کرد. در شروع کار رنج اهم متر را در رنج ۱k قرار دهید. پروبها را به دو سر ترمینالهای خازن وصل کنید. (دو سر ترمینال خازن را به صورتی که یک باطری را وصل میکنید، متصل کنید.) حرکت متوالی عقربه را در صفحه مشاهده خواهید کرد.
توجه: خازنهای AC مورد استفاده در موتورهای الکتریکی غیر پلاریزه هستند و از اینرو ترمینال مثبت و منفی ندارند. و اهمیتی ندارد که در حین آزمون پروبهای مولتی متر را با چه پلاریته ای به خازن وصل می کنید. اگر عقربه سریعا به نقطه صفر رفته و با شارژ شدن خازن مقاومت نیز افزایش یابد نشان می دهد که خازن هنوز سالم و خوب است. اگر مقاومت صفر شود ولی هیچ صعودی به سمت بالا نداشته باشد خازن خراب است. اگر خازن در هنگام اتصال مولتی متر به پایانه ها اتصال باز را نشان دهد نیز خازن خراب است.
با استفاده از مولتی متر دیجیتال
بسیاری از مولتی مترهای سطح متوسط امکان اندازه گیری مقدار ظرفیت خازنی را در تست خازن دارند. پروبها را به ترمینالهای خازن وصل کنید، مولتی متر را در حالت تست خازن قرار داده و عدد نمایش داده شده در صفحه نمایش را قرائت کنید. بیشتر خازنها یک تلرانس تولید دارند وقتی که نو هستند اختلاف ۱۰%± و یا کمتر در مقایسه با مقدار نوشته شده بر روی خازن مناسب است. معمولا خازنهایی که فرسوده می شوند، مقدار ظرفیت آنها افت می کند. و در هنگامی که در این تست قرائت مولتی متر به زیر مقدار ذکر شده سقوط کند خازن بایستی تعویض شود.
علت سوختن خازن موتور تک فاز
در آخر بهتر است، برخی از علل سوختن و خرابی خازن موتور تک فاز را بیان کنیم. خازن ها به دلایل مختلف از جمله فرسودگی ، پیری ، اتصال با قطبیت معکوس(در خازنهای AC این مورد صدق نمی کند) ، آسیب مکانیکی در هنگام مونتاژ ، خرابی دی الکتریک ، آسیب ناشی از درجه حرارت بالا در هنگام لحیم کاری ، کار ، آزمایش و غیره خراب می شوند. اما مهمترین دلیل خرابی خازنهای راه انداز قرار گرفتن طولانی مدت (بیشتر از چند ثانیه) در مدار می باشد. در صورتیکه خازن الکتروموتور شما آسیب دیده است. موسسه موتور درایو عرضه کننده انواع خازنهای الکتروموتور می باشد. با شماره های 40331927-021 و 40331967-021 تماس بگیرید.
خلاصه ای کوتاه و مفید
برای تست خازنهای الکتروموتور این چهار مرحله را بایستی انجام داد؛ 1-قطع برق الکتروموتور 2- دشارژ کردن خازن 3- جداکردن یک یا هر دو ترمینال خازن از الکتروموتور 4- تست خازن توسط مولتی متر آنالوگ یا دیجیتال
مرجع؛ capacitorformotor.com
ویدئوی نحوه تست خازنهای الکتروموتور در موسسه موتور درایو تهیه شده است. می توانید در ادامه آن را مشاهده کنید.
186 دیدگاه ها
سلام موتور فن کویل سه سیمه دارم که وصل میکنم متاسفانه صدای وز وز میده ولی نمیچرخه ولی به محض یکم تحریک یا حول دادن محور موتور کامل شرو به کار میکنه مشکل از چی میتونه باشه از خازنه؟؟؟
سلام علی جان
موتور فنکوئل یک موتور خازن دائم است. در این حالت یا خازن قطع است و یا ضعیف شده است و یا سیم پیچ کمکی آسیب دیده است.
سلام خسته نباشید چند روز پیش اومدم موتور کولرو باز کنم متاسفانه سیماش قطع شدن کولر من موتورش الکتروژن مدل طوفان هستش اون سیم اصلی که سه تا سیم ابی قهوه ای مشکی هم داره میخواستم بدونم چجوری باید سیماشو وصل کنم ممنون
سلام مهدی جان
آبی که نول هست و باید به مشترک (com) متصل شود. قهوه ای به دور کند (LOW) و مشکی هم به دور تند (Hi) وصل شود.
عرض ارادت خدمت استاد گرامی.من موتور را پیش چند تعمیرکار بردم تا موتوررا میدیدند از قبول آن طفره میرفتند.تصمیم گرفتم موتور نو بگیرم لذا مزاحم شدم جهت راهنمایی: موتور 1/2 اسب چه پیشنهاد میکنید؟خارجی یا وطنی آیا شما موتور فروشی دارید؟من درشیراز هستم اگرفروشی داشته باشید ارسال چگونه است وپرداخت مبلغ و…چگونه است؟ با سپاس
سلام آقای مهرفر
برای موتور کولر پیشنهاد من موتور گاورنر دار شرکت الکتروژن است که یک سوئیچ اضافه بار هم دارد و به ندرت می سوزد. من الکتروموتور کولر نمی فروشم اما جستجو کنید پیدا خواهید کرد.
باسلام به استادگرامی.من موتور را باز کردم ولی این موتور صفحه پلاتین وکلیدگریز ازمرکز ندارد و 7سیم از سیم پیچ خارج شد ه و دارای 2عدد خازن 9 و 14 است با ولتاژ 400 ولت ای سی که تست کردم و هردو خازن عدد0را نشان داد سیم پیچها ظاهرا سالم است آیا با تعویض خازن مشکل حل میشود؟ آیاممکن است با ورود چندقطره آب به موتور این مشکلات ایجار شود؟ ممنون از لطف شما
سلام جناب آقای مهرفر
سیم پیچها را باید با اهم متر تست کنید و خازنها را با رنج تست خازن مولتی متر. خیلی کم پیش می آید که خازنها آسیب ببینند. وجود ایرادات مکانیکی نیز ممکن است. این موتور ساختار خازن دائم دو دور دارد. احتمالا چهار سیم پیچ اصلی دور تند، کمکی دور تند، اصلی دور کند و کمکی دور کند دارند. باید سیم نول را پیدا کنید (احتمالا سیم آبی رنگ است) بعد مقاومت هر کدام از سر سیمها را نسبت به سیم نول بسنجید. یک مقدار پیچیده است. توصیه می کنم موتور را به یک تعمیر کار ماهر نشان دهید.
ممنون ازراهنماییتون جناب مهندس. آرزو میکنم تعداد انسانهای خوبی مثل حضرتعالی روزبه روز بیشتر بشه.انسانهایی که به همنوع خود توجه ولطف دارند بدون چشمداشت.موفق باشید.
جناب آقای مهر فر
متشکرم از لطفی که به بنده دارید. من با بودجه دولتی در دانشگاه سراسری درس خوانده ایم و اگر اطلاعاتی جمع آورده ایم با تلاش و البته هزینه بیت المال بوده است. شخصا کمک به همکاران و صنعتگران را وظیفه خودم می دانم و خدا را شاکرم که مورد توجه شما قرار گرفته است. چون اعتقاد دارم رضایت خالق در رضایت بنده آن است.
سلام.موتورکولر ابی قبلا رو دور کند که روشن میکردی کم کم سرعت میگرفت وبا سرعت ثابت کارمیکرد دور تند هم خوب بود الان خودبه خود دور موتورش خیلی کم میشه و دوباره کم کم به سرعت اصلیش برمیگرده و وقتی کلید دور تند را میزنی فقط صدا کمی بم میشه و تاثیری در سرعت نداره.ممنون میشم راهنمایی بفرمایید.
سلام آقای مهرفر
احتمال دارد که تنظیم تخته پلاتین و گاورنر به هم خورده باشد. موتور را به یک تعمیرکار وارد نشان دهید
ضمن تشکر از راهنمایی شما بزرگوار ، یادآور میشوم پمپ آب ذکر شده دارای توان سه اسب میباشد.
جناب آقای مهندس کریمی عرض سلام و ادب و احترام . من یه پمپ آب تک فاز دارم وقتی پمپ وارد مدار میشه یه ولتاژی میکشه به نحوی که لامپهای برق کم نور میشوند سپس همه چیز عادی میشود . با روشی که بالا توضیح دادید خازن رو با اهم متر آنالوگ عقربه ای تست کردم ، عقربه اهمتر یک مقدار بیشتر از سط رفته و برمیگردد به ابتدای مکان . از شما استاد بزرگوار سؤالی دارم . 1)این کشیدن ولتاژ در حین راه اندازی طبیعیه . 2) آیا خازن سالم است ؟ باتشکر
سلام حسین جان
اینکه موتور در لحظه راه اندازی جریان می کشد امری طبیعی است. من نمی دانم که موتور شما چه توانی است؟ اما برای اطمینان از سالم بودن خازن می توانید با یک مولتی متر دیجیتال ظرفیت آن را اندازه گیری کنید ظرفیت اندازه گیری شده بایستی حداکثر از مقدار درج شده بر روی بدنه آن 5% اختلاف داشته باشد.
سلام خسته نباشید دارای یک دستگاه کولر ا گازی سیو دو هزار میباشم که هرساله در فصل گرما بعد استارت کولر فیوز مینیاتوری قطع میشود که با تعویض یه عدد خازن ۶۰ میکرو فاراد دوباره شروع به کار میکند که این کار را الان سه سال متوالی متوالی انجام داده ام میخواهم بدانم که عیب از خازن ها میباشد یا الکترو موتور کولر
سلام جناب بیگی
حقیقتش اطلاعات مساله کم است و الان چیزی نمی توانم بگویم باید از نزدیک خازن و موتور را ببینم.
با سلام یک آسیاب صنعتی دارم با موتور تکفاز دوخازنه کلاج دار، آخرین دفعه بعد از چند ثانیه کار کردن موتور زیر بار ایستاد و فیوز کنتور قط شد و بوی بدی از موتور زد ، مشکل از کجاس؟ ک بوی سیمپیچ نبود آیا خازن سوخته یا مشکل از سیم پیچه؟ با تشکر فراوان
سلام جابر جان
احتیاج است که سیم پیچ موتور بررسی شود اما در مورد موتورهای دو خازنه کلاچ دار یک خازن راه اندازی وجود دارد که در صورتیکه موتور نتواند به سرعت دور بگیرد خازن مدت زمان زیادی در مدار باقی می ماند. و باعث می شود خازن آسیب ببیند این نوع خازنها نمی توانند مدت زمان زیادی در مدار باشند. خازن راه انداز را با خازن با مارک ISKRA جایگزین کنید. این خازن ساختاری شبیه به خازنهای دائم کار دارد و در این موارد آسیب نمی بیند.