مقدمه
یکی از کارهای نسبتا ساده اما دقیق، تست خازنهای الکتروموتور تکفاز است. شما با خواندن این مقاله، می توانید به راحتی و در چهار مرحله، خازن الکتروموتور تکفاز را تست کنید. پس از تعیین خرابی موتور نیاز به تعویض خازن دارید مطالعه مقاله ” تعویض خازن راه انداز و دائمی موتور تکفاز ” توصیه می گردد.
۱–قطع برق الکتروموتور
در اولین مرحله تست خازنهای الکتروموتور، ایمنی کار موتور را از برق ورودی قطع کنید. مطلوب و ایده آل این است که کابل و یا دو شاخه جدا شود. اما احتمالا قطع کردن کلید مدار کافی باشد البته بایستی برای جلوگیری از وصل مجدد برق چاره ای اندیشید. مثلا کلید را قفل کرد. رویه تست خازن فقط بایستی پس از اطمینان از قطع بودن برق شروع شود.
۲- دشارژ کردن خازن
هنگامی که شما قصد کردید شرایط و مقدار الکتریسیته خازن را تست کنید انجام یک کار برای خالی کردن انرژی ذخیره شده در خازن ضروری است. با استفاده از یک تیغه فلزی یا آچار پیچ گشتی با دسته عایق ولتاژ ذخیره شده در خازن را دشارژ کنید. این کار براحتی توسط اتصال کوتاه کردن ترمینالهای خازن انجام می شود. خازن تحت آزمون ممکن است در هنگام دشارژ کردن جرقه زده و صدای پاپ از خود بدهد. این طبیعی است.
۳ – جدا کردن ترمینال خازن از الکتروموتور
نیاز است قبل از انجام تست خازنهای الکتروموتور خازن از مدار جدا گردد. برای جدا کردن خازن یکی و یا هر دو ترمینال خازن تحت آزمون را از الکتروموتور جدا کنید. جدا کردن فقط یک سمت خازن نتیجه مطلوب را می دهد. اما جدا کردن کامل خازن از موتور، اتصال پروبهای اندازه گیری را کمی مشکل می کند.
۴- تست خازن با استفاده از مولتی متر
با استفاده از مولتی متر آنالوگ (تا حدود ۱۵۰ میکروفاراد)
از یک مولتی متر آنالوگ می توان برای تست اتصال قطع – وصل استفاده کرد. در شروع کار رنج اهم متر را در رنج ۱k قرار دهید. پروبها را به دو سر ترمینالهای خازن وصل کنید. (دو سر ترمینال خازن را به صورتی که یک باطری را وصل میکنید، متصل کنید.) حرکت متوالی عقربه را در صفحه مشاهده خواهید کرد.
توجه: خازنهای AC مورد استفاده در موتورهای الکتریکی غیر پلاریزه هستند و از اینرو ترمینال مثبت و منفی ندارند. و اهمیتی ندارد که در حین آزمون پروبهای مولتی متر را با چه پلاریته ای به خازن وصل می کنید. اگر عقربه سریعا به نقطه صفر رفته و با شارژ شدن خازن مقاومت نیز افزایش یابد نشان می دهد که خازن هنوز سالم و خوب است. اگر مقاومت صفر شود ولی هیچ صعودی به سمت بالا نداشته باشد خازن خراب است. اگر خازن در هنگام اتصال مولتی متر به پایانه ها اتصال باز را نشان دهد نیز خازن خراب است.
با استفاده از مولتی متر دیجیتال
بسیاری از مولتی مترهای سطح متوسط امکان اندازه گیری مقدار ظرفیت خازنی را در تست خازن دارند. پروبها را به ترمینالهای خازن وصل کنید، مولتی متر را در حالت تست خازن قرار داده و عدد نمایش داده شده در صفحه نمایش را قرائت کنید. بیشتر خازنها یک تلرانس تولید دارند وقتی که نو هستند اختلاف ۱۰%± و یا کمتر در مقایسه با مقدار نوشته شده بر روی خازن مناسب است. معمولا خازنهایی که فرسوده می شوند، مقدار ظرفیت آنها افت می کند. و در هنگامی که در این تست قرائت مولتی متر به زیر مقدار ذکر شده سقوط کند خازن بایستی تعویض شود.
علت سوختن خازن موتور تک فاز
در آخر بهتر است، برخی از علل سوختن و خرابی خازن موتور تک فاز را بیان کنیم. خازن ها به دلایل مختلف از جمله فرسودگی ، پیری ، اتصال با قطبیت معکوس(در خازنهای AC این مورد صدق نمی کند) ، آسیب مکانیکی در هنگام مونتاژ ، خرابی دی الکتریک ، آسیب ناشی از درجه حرارت بالا در هنگام لحیم کاری ، کار ، آزمایش و غیره خراب می شوند. اما مهمترین دلیل خرابی خازنهای راه انداز قرار گرفتن طولانی مدت (بیشتر از چند ثانیه) در مدار می باشد. در صورتیکه خازن الکتروموتور شما آسیب دیده است. موسسه موتور درایو عرضه کننده انواع خازنهای الکتروموتور می باشد. با شماره های 40331927-021 و 40331967-021 تماس بگیرید.
خلاصه ای کوتاه و مفید
برای تست خازنهای الکتروموتور این چهار مرحله را بایستی انجام داد؛ 1-قطع برق الکتروموتور 2- دشارژ کردن خازن 3- جداکردن یک یا هر دو ترمینال خازن از الکتروموتور 4- تست خازن توسط مولتی متر آنالوگ یا دیجیتال
مرجع؛ capacitorformotor.com
ویدئوی نحوه تست خازنهای الکتروموتور در موسسه موتور درایو تهیه شده است. می توانید در ادامه آن را مشاهده کنید.
186 دیدگاه ها
سلام مهندس . خازن پنکه سقفی من 3 سیم دارد و پنکه ضعیف میچرخد . برای تعویض آن با خازن با همین ظرفیت ولی دو سیمه چطور باید انجام بدهیم / ممنون
سلام عباس عزیز
من خازن هایی که دیده ام همه دو سیمه بوده اند البته خازنهای دو ظرفیته چهار سیم هم دیده ام اما در هر صورت با بنده تماس بگیرید تا برای ارسال عکس خازن هماهنگ کنیم.
سلام عرض ادب. کولر ما در حالت دور کند عمل نمیکرد و قفل بود. الزاما باید از استارتر دور تند استفاده میکردیم و سپس خاموش میکردیم و از دور کند استفاده میکردیم. یه بار حدود یک ساعتی رو دور کند مونده بود که فیوز پرید . جناب مهندس احتمال سوختن سیم پیج زیاده یا خازن؟
سلام هادی عزیز
موتورهای کولر ساختارهای متنوعی دارند. با خازن دائم کار، فاز شکسته، سیم پیچی تپ و CRS انواع مختلف آن است. احتمالا سیم پیچی آسیب دیده است موتور را به یک تعمیرکار نشان بدهید.
برای اتّصال موتور ایسی 110 ولت سؤال داشتم. من نقشۀ مدار موتور مورد نظر رو میذارم اینجا راهنمایی کنید چون تو اتّصالش خازن کشیده. موتور 100 وات چه ظرفیّت خازنی نیاز داره؟ و چطور باید متّصل بشه؟ و تغییر راستگرد و چپگردش به چه نحویه؟ http://uupload.ir/files/ild_es002.jpg
سلام دوست عزیز
متاسفانه نقشه به درستی ارسال یا دریافت نشده است. در صورت نیاز با شماره بنده که در وبسایت موجود است تماس بگیرید.
سلام مهندس، ۱-روش سنتی تست خازن های موتور ، یعنی اتصال مستقیم به برق و سپس تخلیه از به روش اتصال کوتاه ، تاچه حد دقت دارد،. ۲ آیا خازن دایم کار ضعیف یا بی کیفیت میتواند سیم پیچ راه انداز را آسیب بزند یا بسوزاند؟
سلام مسیح جان
جواب سوالهای شما 1- روش شارژ خازن و سپس تخلیه با اتصال کوتاه روش خیلی درستی نیست و نتیجه آن تجربی بوده و در کل روش خطرناکی است. 2- خازن دائم کار ضعیف یا بی کیفیت در صورتیکه بر اثر خرابی اتصال کوتاه شده باشد می تواند به الکتروموتور صدمه وارد کند. ولی در عمده موارد ضعیف شدن خازن باعث افت ظرفیت آن و به تبع آن در برخی مواقع باعث عدم راه اندازی الکتروموتور و در نهایت سوختن سیم پیچی الکتروموتور می شود.
دادن زکات علم بهترین است
سلام حسین جان
دلگرمم کردی. متشکرم.
بادرودوسپاس به شما مهندس عزیز ومحترم یک سؤال خدمت حضرتعالی داشتم پمپ نک فاز داریم وقتی که وارد. مداربرق میکنیم پمپ کار نمی کند. خازن راازمایش کردیم دوطرف خازن فازمترروشن میشودایابنظرجنابعالی خازن سوخته باتشکرازلطف شما
سلام علی اصغر عزیز
روش تست خازن درست نیست اگر خازن اتصال کوتاه شده باشد هم دو طرف آن فازمتر را روشن می کند خازن را بدرستی تست کنید یا یک خازن مشابه نو تهیه کنید و با خازن خود تعویض کنید (قیمت پان زیاد نیست) و موتور را تست کنید.
هواکش خانگی دارم مدتی استفاده نکردم الان که میخوام استفاده کنم آهسته کار می کند
سلام ایرج جان
شاید قطبهای هواکش زیاد است و سرعت اصلی آن همین است. در صورتیکه به خازن شک دارید با یک مولتی متر که رنج سنجش خازن دارد خازن را تست کنید و در صورت کم بودن ظرفیت آن را جایگزین کنید.
سلام – جناب مهندس کولر ما صدای اضافی که در دور کند بیشتر احسای میشود دارای یکی از دوستان گفتند که احتمالا از خازن آن می باشد می خواستم ببینم آیا نظر شما هم همین است با تشکر
سلام روح الله جان
خازن صدای اضافی ایجاد نمی کند کولر را به یک نفر آدم وارد نشان دهید.
سلام و خسته نباشيد خدمت شما ، ميخواستم بدونم خازن موتور تكفاز پدرولا يك اسب(مدل PKm80) از چه نوعي است ( دائم كار يا راه انداز موقت ) ؟؟؟ ضمننا ميخواستم بپرسم علاوه بر خازني كه باعث ايجاد اختلاف فاز ميشه ، ايا سيم پيچ اصلي و كمكي نسبت به هم داراي ٩٠ درجه اختلاف فاز مكاني هستند ؟؟؟ با تشكر .
سلام عباس جان
خازن پمپ های آب همه از نوع دائم کار هستند خازنی با همان ظرفیت و ولتاژی معادل خازن اصلی یا بیشتر خریداری کنید و جایگزین کنید. سیم پیچ های اصلی و کمکی اختلاف مکانی دارند و اما خازن اختلاف فاز زمانی را هم ایجاد می کند.
با عرض سلام و خسته نباشید یه سوال داشتم خدمتتون خازن دو سیمه رو به کدوم یک از سیم ها ی کولر آبی باید وصل کرد
سلام محمد جان
موتور کولر آبی انواع مختلف دارند که هر کدام متفاوت است همچنین سازندگان مختلفی هم وجود دارند که رنگ بندی و سیم کشی آنها متفاوت است معمولا بر روی پلاک موتور نقشه رنگ بندی سیم ها آورده شده است از آن کمک بگیرید.