مقدمه
یکی از کارهای نسبتا ساده اما دقیق، تست خازنهای الکتروموتور تکفاز است. شما با خواندن این مقاله، می توانید به راحتی و در چهار مرحله، خازن الکتروموتور تکفاز را تست کنید. پس از تعیین خرابی موتور نیاز به تعویض خازن دارید مطالعه مقاله ” تعویض خازن راه انداز و دائمی موتور تکفاز ” توصیه می گردد.
۱–قطع برق الکتروموتور
در اولین مرحله تست خازنهای الکتروموتور، ایمنی کار موتور را از برق ورودی قطع کنید. مطلوب و ایده آل این است که کابل و یا دو شاخه جدا شود. اما احتمالا قطع کردن کلید مدار کافی باشد البته بایستی برای جلوگیری از وصل مجدد برق چاره ای اندیشید. مثلا کلید را قفل کرد. رویه تست خازن فقط بایستی پس از اطمینان از قطع بودن برق شروع شود.
۲- دشارژ کردن خازن
هنگامی که شما قصد کردید شرایط و مقدار الکتریسیته خازن را تست کنید انجام یک کار برای خالی کردن انرژی ذخیره شده در خازن ضروری است. با استفاده از یک تیغه فلزی یا آچار پیچ گشتی با دسته عایق ولتاژ ذخیره شده در خازن را دشارژ کنید. این کار براحتی توسط اتصال کوتاه کردن ترمینالهای خازن انجام می شود. خازن تحت آزمون ممکن است در هنگام دشارژ کردن جرقه زده و صدای پاپ از خود بدهد. این طبیعی است.
۳ – جدا کردن ترمینال خازن از الکتروموتور
نیاز است قبل از انجام تست خازنهای الکتروموتور خازن از مدار جدا گردد. برای جدا کردن خازن یکی و یا هر دو ترمینال خازن تحت آزمون را از الکتروموتور جدا کنید. جدا کردن فقط یک سمت خازن نتیجه مطلوب را می دهد. اما جدا کردن کامل خازن از موتور، اتصال پروبهای اندازه گیری را کمی مشکل می کند.
۴- تست خازن با استفاده از مولتی متر
با استفاده از مولتی متر آنالوگ (تا حدود ۱۵۰ میکروفاراد)
از یک مولتی متر آنالوگ می توان برای تست اتصال قطع – وصل استفاده کرد. در شروع کار رنج اهم متر را در رنج ۱k قرار دهید. پروبها را به دو سر ترمینالهای خازن وصل کنید. (دو سر ترمینال خازن را به صورتی که یک باطری را وصل میکنید، متصل کنید.) حرکت متوالی عقربه را در صفحه مشاهده خواهید کرد.
توجه: خازنهای AC مورد استفاده در موتورهای الکتریکی غیر پلاریزه هستند و از اینرو ترمینال مثبت و منفی ندارند. و اهمیتی ندارد که در حین آزمون پروبهای مولتی متر را با چه پلاریته ای به خازن وصل می کنید. اگر عقربه سریعا به نقطه صفر رفته و با شارژ شدن خازن مقاومت نیز افزایش یابد نشان می دهد که خازن هنوز سالم و خوب است. اگر مقاومت صفر شود ولی هیچ صعودی به سمت بالا نداشته باشد خازن خراب است. اگر خازن در هنگام اتصال مولتی متر به پایانه ها اتصال باز را نشان دهد نیز خازن خراب است.
با استفاده از مولتی متر دیجیتال
بسیاری از مولتی مترهای سطح متوسط امکان اندازه گیری مقدار ظرفیت خازنی را در تست خازن دارند. پروبها را به ترمینالهای خازن وصل کنید، مولتی متر را در حالت تست خازن قرار داده و عدد نمایش داده شده در صفحه نمایش را قرائت کنید. بیشتر خازنها یک تلرانس تولید دارند وقتی که نو هستند اختلاف ۱۰%± و یا کمتر در مقایسه با مقدار نوشته شده بر روی خازن مناسب است. معمولا خازنهایی که فرسوده می شوند، مقدار ظرفیت آنها افت می کند. و در هنگامی که در این تست قرائت مولتی متر به زیر مقدار ذکر شده سقوط کند خازن بایستی تعویض شود.
علت سوختن خازن موتور تک فاز
در آخر بهتر است، برخی از علل سوختن و خرابی خازن موتور تک فاز را بیان کنیم. خازن ها به دلایل مختلف از جمله فرسودگی ، پیری ، اتصال با قطبیت معکوس(در خازنهای AC این مورد صدق نمی کند) ، آسیب مکانیکی در هنگام مونتاژ ، خرابی دی الکتریک ، آسیب ناشی از درجه حرارت بالا در هنگام لحیم کاری ، کار ، آزمایش و غیره خراب می شوند. اما مهمترین دلیل خرابی خازنهای راه انداز قرار گرفتن طولانی مدت (بیشتر از چند ثانیه) در مدار می باشد. در صورتیکه خازن الکتروموتور شما آسیب دیده است. موسسه موتور درایو عرضه کننده انواع خازنهای الکتروموتور می باشد. با شماره های 40331927-021 و 40331967-021 تماس بگیرید.
خلاصه ای کوتاه و مفید
برای تست خازنهای الکتروموتور این چهار مرحله را بایستی انجام داد؛ 1-قطع برق الکتروموتور 2- دشارژ کردن خازن 3- جداکردن یک یا هر دو ترمینال خازن از الکتروموتور 4- تست خازن توسط مولتی متر آنالوگ یا دیجیتال
مرجع؛ capacitorformotor.com
ویدئوی نحوه تست خازنهای الکتروموتور در موسسه موتور درایو تهیه شده است. می توانید در ادامه آن را مشاهده کنید.
186 دیدگاه ها
سلام. ایا تعویض خازن پنکه رومیزی با یه خازن ظرفیت بالاتر تو سرعت پنکه تاثیر داره؟
سلام سی جان
تعویض خازن با خازن بزرگتر احتمالا دور پنکه را افزایش می دهد اما ر سمت دیگر باعث داغ تر شدن و احتمالا سوختن سیم پیچ آن می شود.
سلام من تعمیر کار کولرم میخواستم بدونم چطور میشه فهمید با مولتی متر الکترونیکی که خازن نیم سوز شده
سلام محسن جان
خازنی که آسیب دیده باشد معمولا ظرفیتش تغییر می کند با اندازه گیری ظرفیت خازن می توان به مشکل آن پی برد.
با سلام.پنکه رومیزی دارم که بعد از چند دقیقه کارکردن از حرکت ایستاده و صدای هوم میدهد.علت چیست؟ممنون
سلام حمید جان
معمولا در این موارد یاتاقان موتور (در اصطلاح عامه بوش) دچار خوردگی شده است. باید یاتاقان تعویض گردد و در صورتیکه شفت آسیب دیده ترمیم با تعویض شود.
با سلام موتور کولر 3/4 دارم که روی دور کند صدای ویز ویز دارد و کار نمیکند ولی روی دور تند حالت عادی روشن می شود. مشکل می تواند از سیم پیچ باشد یا خازن؟ – البته بگویم که روی دور کند مقداری فشار روی موتور وارد شده و این اتفاق افتاده ولی در کل میخواستم بدانم این مشکل از چه قسمتهایی میتواند باشد.
سلام محمد جان
احتمال خراب شدن گاورنر و تخته پلاتین، سوختن سیم پیچی استارت و اگر به سیمها دست زده اید اشتباه جا زدن سر سیمها در روی تخته پلاتین وجود دارد. به یک تعمیرکار نشان دهید.
سلام اگر ممکن است نقشه اتصال خازن ها به سیم پیچی الکتروموتر کولر ابی 3/4 را که دو خازن در کنارش هست توضیح دهید. با تشکر
سلام محمد جان
من دقیقا متوجه نشدم که موتور شما از چه نوعی است چون موتورهای دو خازنه و CRS (سه خازنه) از بیرون دو خازنه هستند و در سه خازنه یکی از خازنها خازن دوبل است. فایل کاتالوگ موتوژن اینها را توضیح داده و نقشه ها را آورده است. پیوست زیر را دانلود کنید و نقشه موتور مورد نظرتان را پیدا کنید.
کاتالوگ شرکت موتوژن
با سلام و احترام مجدد بسیار ممنون از پاسخ شما. همانطور که در متن سوال اول نیز اورده بودم موتور تکفاز است. پس از اینکه موتور را روشن میکنم و موتور به شدت قفل میکند انتظار داشتم خازن مقداری شارژ شده باشد ولی با اتصال کوتاه دو سر خازن پس از خاموش کردن موتور هیچ جرقه ای مشاهده نشد. بنابر این خازن را جدا کرده و با مولتی متر دارای تستر خازن تست کردم و مقدار مشاهده شده با مقدار حک شده روی بدنه کاملا مطابق بود. با این اوصاف بنظر جنابعالی مشکل از سیم پیچ راه انداز است؟
بله احتمال دارد از سیم پیچ راه انداز باشد. گشاد شدن جای بلبرینگ و خرابی بوش (یاتاقان موتور) و تنظیم نبودن یا خرابی گاورتر و تخته پلاتین آنها در صورت دو خازنه بودن موتور نیز می تواند از عوامل بالقوه خرابی باشد.
با سلام خدمت استاد عزیز یک موتور القایی تکفاز با روتور قفس سنجابی دارم که در حالت خاموش شفت و روتور کاملا روان هستند. وقتی که روشن میکنم روتور قفل کرده و صدای بلندی میدهد و بسرعت هم داغ میکند. به نظر شما علت چه میتواند باشد. با تشکر از پاسخگویی شما
سلام محسن جان
توضیحات شما مقداری ناقص است. موتور سه فاز است یا تکفاز؟ و دیگر اینکه اگر فرض کنیم تکفاز است و موتور نمی چرخد احتمال دارد مدار خازن قطع باشد و یا اینکه سیم پیچی استارت آسیب دیده باشد. در صورت نیاز با شماره موجود در وبسایت تماس بگیرید تا حتی الامکان بتوانم به شما کمک کنم.
با عرض سلام و خسته نباشید برای ترانس فاراتل ۶ کیلو وات قدیمی چه نوع خازنی برای خروجی ان باید استفاده کنم؟ایا میتوانم از خازن روغنی ۵ میکرو فاراد ۴۵۰ ولتی ایتالیای اصل که کمی از روغن ان کم شده( در اثر بی احتیاطی خود من که انتهای خازن دیدم مقداری قلع ریخته امدم با شعله فندک گرمش کردم که قلع اضافه را بردارم دیدم از سوراخ زیر ان تکه قلع مقدار کمی روغن زد بیرون من هم سریعا سوراخ را با قلع جدید پر کردم الان خازن را تکان میدهم صدای شلپ شلپ روغن از داخل ان میاید ایا میشود داخل ان روغن تزریق کرد (در صورت مثبت بودن چه روغنی میتوانم اضافه کنم تا خازن دیگر صدا ندهد یا اینکه میتوانم با همین وضع استفاده کنم در ضمن ظرفیت خازن را با خازن سنج اندازه گرفتم تغییری در ظرفیت نداده با تشکر منتظر جواب شما هستم
سلام مهدی جان
در مورد خازن معمولا سازنده پس از انتهای کار پیچیدن و اتصال سر سیمها به صفحات برای اینکه از به هم ریختن و آسیب به خازن جلوگیری کند یک رزین داخل خازن می ریزد. شاید آن رزین به بیرون ریخته یا از محفظه خازن جدا شده است. در هر صورت اگر ظرفیت خازن همچنان پابرجا است. احتمالا می شود از خازن استفاده کرد.
روش نصب خازن برأي كولر كوچك كه پمپ آب روي موتور است
سلام رضا جان
موتورهای کوچک که معمولا پمپ هم با موتور کولر کار میکند دارای موتور دو دور با سیم پیچی تپ هستند معمولا نحوه اتصال آنها بر روی پلاک موتور شرح داده شده است. در غیر اینصورت با اهم متر می توان این کار را انجام داد. که نسبتا پیچیده است و برای هر سازنده متفاوت است.
با سلام و خسته نباشید من یک پمپ باد فندکی دارم، که با برق 12 ولت فندک خودرو کار میکنه و کاربردش برای بادکردن چرخ های خودرو هستش. الان مدتیه که وقتی به فندک خودرو وصلش میکنم و روشنش میکنم، سریعا فیش فندکی رو آب میکنه و موتور هم هیچ صدا و چرخشی نداره، دلیلش چیه و اگر از سیم پیچ روتور هست، آیا میتونم خودم سیم پیچیش کنم؟ ضمنا استاتورش (میدان بیرونی) دو تا آهنربای دائم هست. ممنون میشم راهنمایی بفرمائید.
سلام امیر جان
اینکه فیش فندکی رو آب میکنه دلیل بر این است که جریان زیادی می کشد یا در طول سیم اتصال به پمپ اتصال مثبت به منفی وجود دارد یا آرمیچر موتور آسیب دیده است. که باید ارزیابی شوند. موتورهای کوچک برای تعمیرات به صرفه نیستند و تعمیرات آنها نیز بسیار سخت است. چون سیمهای خیلی نازکی دارند.