مقدمه
یکی از کارهای نسبتا ساده اما دقیق، تست خازنهای الکتروموتور تکفاز است. شما با خواندن این مقاله، می توانید به راحتی و در چهار مرحله، خازن الکتروموتور تکفاز را تست کنید. پس از تعیین خرابی موتور نیاز به تعویض خازن دارید مطالعه مقاله ” تعویض خازن راه انداز و دائمی موتور تکفاز ” توصیه می گردد.
۱–قطع برق الکتروموتور
در اولین مرحله تست خازنهای الکتروموتور، ایمنی کار موتور را از برق ورودی قطع کنید. مطلوب و ایده آل این است که کابل و یا دو شاخه جدا شود. اما احتمالا قطع کردن کلید مدار کافی باشد البته بایستی برای جلوگیری از وصل مجدد برق چاره ای اندیشید. مثلا کلید را قفل کرد. رویه تست خازن فقط بایستی پس از اطمینان از قطع بودن برق شروع شود.
۲- دشارژ کردن خازن
هنگامی که شما قصد کردید شرایط و مقدار الکتریسیته خازن را تست کنید انجام یک کار برای خالی کردن انرژی ذخیره شده در خازن ضروری است. با استفاده از یک تیغه فلزی یا آچار پیچ گشتی با دسته عایق ولتاژ ذخیره شده در خازن را دشارژ کنید. این کار براحتی توسط اتصال کوتاه کردن ترمینالهای خازن انجام می شود. خازن تحت آزمون ممکن است در هنگام دشارژ کردن جرقه زده و صدای پاپ از خود بدهد. این طبیعی است.
۳ – جدا کردن ترمینال خازن از الکتروموتور
نیاز است قبل از انجام تست خازنهای الکتروموتور خازن از مدار جدا گردد. برای جدا کردن خازن یکی و یا هر دو ترمینال خازن تحت آزمون را از الکتروموتور جدا کنید. جدا کردن فقط یک سمت خازن نتیجه مطلوب را می دهد. اما جدا کردن کامل خازن از موتور، اتصال پروبهای اندازه گیری را کمی مشکل می کند.
۴- تست خازن با استفاده از مولتی متر
با استفاده از مولتی متر آنالوگ (تا حدود ۱۵۰ میکروفاراد)
از یک مولتی متر آنالوگ می توان برای تست اتصال قطع – وصل استفاده کرد. در شروع کار رنج اهم متر را در رنج ۱k قرار دهید. پروبها را به دو سر ترمینالهای خازن وصل کنید. (دو سر ترمینال خازن را به صورتی که یک باطری را وصل میکنید، متصل کنید.) حرکت متوالی عقربه را در صفحه مشاهده خواهید کرد.
توجه: خازنهای AC مورد استفاده در موتورهای الکتریکی غیر پلاریزه هستند و از اینرو ترمینال مثبت و منفی ندارند. و اهمیتی ندارد که در حین آزمون پروبهای مولتی متر را با چه پلاریته ای به خازن وصل می کنید. اگر عقربه سریعا به نقطه صفر رفته و با شارژ شدن خازن مقاومت نیز افزایش یابد نشان می دهد که خازن هنوز سالم و خوب است. اگر مقاومت صفر شود ولی هیچ صعودی به سمت بالا نداشته باشد خازن خراب است. اگر خازن در هنگام اتصال مولتی متر به پایانه ها اتصال باز را نشان دهد نیز خازن خراب است.
با استفاده از مولتی متر دیجیتال
بسیاری از مولتی مترهای سطح متوسط امکان اندازه گیری مقدار ظرفیت خازنی را در تست خازن دارند. پروبها را به ترمینالهای خازن وصل کنید، مولتی متر را در حالت تست خازن قرار داده و عدد نمایش داده شده در صفحه نمایش را قرائت کنید. بیشتر خازنها یک تلرانس تولید دارند وقتی که نو هستند اختلاف ۱۰%± و یا کمتر در مقایسه با مقدار نوشته شده بر روی خازن مناسب است. معمولا خازنهایی که فرسوده می شوند، مقدار ظرفیت آنها افت می کند. و در هنگامی که در این تست قرائت مولتی متر به زیر مقدار ذکر شده سقوط کند خازن بایستی تعویض شود.
علت سوختن خازن موتور تک فاز
در آخر بهتر است، برخی از علل سوختن و خرابی خازن موتور تک فاز را بیان کنیم. خازن ها به دلایل مختلف از جمله فرسودگی ، پیری ، اتصال با قطبیت معکوس(در خازنهای AC این مورد صدق نمی کند) ، آسیب مکانیکی در هنگام مونتاژ ، خرابی دی الکتریک ، آسیب ناشی از درجه حرارت بالا در هنگام لحیم کاری ، کار ، آزمایش و غیره خراب می شوند. اما مهمترین دلیل خرابی خازنهای راه انداز قرار گرفتن طولانی مدت (بیشتر از چند ثانیه) در مدار می باشد. در صورتیکه خازن الکتروموتور شما آسیب دیده است. موسسه موتور درایو عرضه کننده انواع خازنهای الکتروموتور می باشد. با شماره های 40331927-021 و 40331967-021 تماس بگیرید.
خلاصه ای کوتاه و مفید
برای تست خازنهای الکتروموتور این چهار مرحله را بایستی انجام داد؛ 1-قطع برق الکتروموتور 2- دشارژ کردن خازن 3- جداکردن یک یا هر دو ترمینال خازن از الکتروموتور 4- تست خازن توسط مولتی متر آنالوگ یا دیجیتال
مرجع؛ capacitorformotor.com
ویدئوی نحوه تست خازنهای الکتروموتور در موسسه موتور درایو تهیه شده است. می توانید در ادامه آن را مشاهده کنید.
186 دیدگاه ها
سلام کولر اسپلیت من موتور روشن میشه اما روی پلن نه چراغی روشنه نه فن پلن کارمیکنه:ممنون اگه راهنمایی بفرمایید تشکر.
سلام آرش جان
متاسفانه در مورد کولر اسپیلت اطلاعات زیادی ندارم. ما در زمینه الکتروموتور و درایو کار می کنیم.
سلام علت پریدن فیوز هنگام راه اندازی دینام چیه دینام سه اسب چینی البته دوسه بار قطع ووصل میکنی یه بار نمیپره دینام هم تا خاموش نکردی کار میکنه
سلام حمید جان
موتورهای القایی در هنگام راه اندازی جریان زیادی از شبکه می کشند اگر با برق خانگی که فیوز 25 یا 32 آمپر دارند راه اندازی شوند احتمال این مشکل وجود دارد. در این حالت جهت حل مشکل می توان از سافت استارتر یا درایو فرکانس متغیر استفاده کرد.
سلام، چطور ی سیم سوخته استاتور یک موتور را خارج کنم؟ با تشکر
سلام محسن جان
سیم پیچ ها معمولا در ابتدای کار سر کلافهای یک سمت استاتور را قلم می کنند (یک ابزاری مثل قلم بنایی است که سر آن تیز شده است) و از سیمت دیگر با پیچ گوشتی یا دیلم سیمهای کلافها را بیرون می آورند در صورت نیاز از انبردست یا انبر استفاده می کنند. و در برخی مواقع که پر شدگی زیاد است یا لاک سیم پیچی مستحکم است. سیم پیچها را با مشعل گرم کرده و سپس بیرون می آورند.
سلام آقای کریمی، مقاله خیلی خوبی بودید. ممنون از شما.
سلام مهدی جان
خوشحالم که مورد توجه شما قرار گرفته است.
سلام و خسته نباشید . علت جرقه زدن بین ذغال و کلکتور موتور دی سی در سرعت بالا چیست؟؟
سلام محسن جان
دلایل مختلفی می تواند داشته باشد علت جرقه زدن بین زغال و کلکتور پدیده کموتاسیون است و پدیده کموتاسیون بدلیل اتصال کوتاه کردن پیچک دارای ولتاژ رخ می دهد و ولتاژ پیچک از رابطه L*di/dt بدست می آید و شما با بالا بردن سرعت دارید مخرج کسر یعنی dt را کم می کنید و ولتاژ را افزایش می دهید. بهتر بود این سوال را در پست مربوط به موتورهای dc مطرح می کردید.
سلام جناب مهندس اگه امکانش هست روش تسته خازن ۵۰میکروفاراد به چه صورت است.بدون داشتنه مولتی متر
یک روش کارگاهی خیلی لاتی داره. خازن را با برق 220 ولت شهر شارژ می کنی و سپس دو سر آن را با یک سیم متصل می کنید در صورتیکه یک جرقه درست و حسابی زد سالم است و در غیر اینصورت خراب است. البته می تواند خطرناک باشد.
سلام وقت بخیر.یه کارواش دارم کلیدشو که میزنم چراغش روشن میشه اما هیچ صدایی ازش نمیاد.ممنون میشم راهنمایی کنید
سلام علی جان
اطلاعاتی که شما در اختیار من قرار داده اید بسیار کم است و در این حالت نمی توانم به شما کمک کنم.فقط اگر لامپ پان روشن می شود احتمالا سیم اتصال به برق قطع نیست.
سلام اقای مهندس کریمی با تشکر از راهنماییهای سودمندتان میخواستم بپرسم برای سیم پیچی وکلاف کردن سیم موتور های سوخته چه وسایل ودستگاههای اولیه ای لازم است
سلام امیر جان
برای سیم پیچی موتورهای کوچک به دستگاههای زیادی نیاز ندارید. یک دستگاه بوبین پیچ ساده و تعدادی قالب سیم پیچی کفایت می کند. مقداری ابزار و مکانیزمهای ساده نیز نیاز دارید.
با سلام .پمپ اب منزل با کمک دست کار میکنه ایراد چیه ..سپاس
سلام آقای کسانی
وقتی پمپ آب منزل با دست می چرخه نشان دهنده این است که احتمالا سیم پیچ کمکی آسیب دیده است و یا اینکه خازن موتور خراب شده است. فرض را بر این گذاشتم که شما به سربندی موتور در تخته ترمینال دست نزده اید.
سلام به چه صورت خازن سه فاز 380 ولت مربوط به تابلوهای مرکزی مثلا ۴۰ کیلووار راتست کرد . این خازن دارای سه سر میباشد که سه دیود به آن متصل است وهدف ازاین دیودها چیست . ممنون میشم راهنمایی فرمایید
سلام علیرضا جان
ما در حال حاضر فقط در زمینه الکتروموتور، درایو و منابع تغذیه سوئیچینگ کار می کنیم. با مساله ای که شما فرمودید تا حالا مواجه نشده ام. و نمیتوانم به شما کمک کنم، لذا از شما عذر خواهی می کنم.