مقدمه
یکی از کارهای نسبتا ساده اما دقیق، تست خازنهای الکتروموتور تکفاز است. شما با خواندن این مقاله، می توانید به راحتی و در چهار مرحله، خازن الکتروموتور تکفاز را تست کنید. پس از تعیین خرابی موتور نیاز به تعویض خازن دارید مطالعه مقاله ” تعویض خازن راه انداز و دائمی موتور تکفاز ” توصیه می گردد.
۱–قطع برق الکتروموتور
در اولین مرحله تست خازنهای الکتروموتور، ایمنی کار موتور را از برق ورودی قطع کنید. مطلوب و ایده آل این است که کابل و یا دو شاخه جدا شود. اما احتمالا قطع کردن کلید مدار کافی باشد البته بایستی برای جلوگیری از وصل مجدد برق چاره ای اندیشید. مثلا کلید را قفل کرد. رویه تست خازن فقط بایستی پس از اطمینان از قطع بودن برق شروع شود.
۲- دشارژ کردن خازن
هنگامی که شما قصد کردید شرایط و مقدار الکتریسیته خازن را تست کنید انجام یک کار برای خالی کردن انرژی ذخیره شده در خازن ضروری است. با استفاده از یک تیغه فلزی یا آچار پیچ گشتی با دسته عایق ولتاژ ذخیره شده در خازن را دشارژ کنید. این کار براحتی توسط اتصال کوتاه کردن ترمینالهای خازن انجام می شود. خازن تحت آزمون ممکن است در هنگام دشارژ کردن جرقه زده و صدای پاپ از خود بدهد. این طبیعی است.
۳ – جدا کردن ترمینال خازن از الکتروموتور
نیاز است قبل از انجام تست خازنهای الکتروموتور خازن از مدار جدا گردد. برای جدا کردن خازن یکی و یا هر دو ترمینال خازن تحت آزمون را از الکتروموتور جدا کنید. جدا کردن فقط یک سمت خازن نتیجه مطلوب را می دهد. اما جدا کردن کامل خازن از موتور، اتصال پروبهای اندازه گیری را کمی مشکل می کند.
۴- تست خازن با استفاده از مولتی متر
با استفاده از مولتی متر آنالوگ (تا حدود ۱۵۰ میکروفاراد)
از یک مولتی متر آنالوگ می توان برای تست اتصال قطع – وصل استفاده کرد. در شروع کار رنج اهم متر را در رنج ۱k قرار دهید. پروبها را به دو سر ترمینالهای خازن وصل کنید. (دو سر ترمینال خازن را به صورتی که یک باطری را وصل میکنید، متصل کنید.) حرکت متوالی عقربه را در صفحه مشاهده خواهید کرد.
توجه: خازنهای AC مورد استفاده در موتورهای الکتریکی غیر پلاریزه هستند و از اینرو ترمینال مثبت و منفی ندارند. و اهمیتی ندارد که در حین آزمون پروبهای مولتی متر را با چه پلاریته ای به خازن وصل می کنید. اگر عقربه سریعا به نقطه صفر رفته و با شارژ شدن خازن مقاومت نیز افزایش یابد نشان می دهد که خازن هنوز سالم و خوب است. اگر مقاومت صفر شود ولی هیچ صعودی به سمت بالا نداشته باشد خازن خراب است. اگر خازن در هنگام اتصال مولتی متر به پایانه ها اتصال باز را نشان دهد نیز خازن خراب است.
با استفاده از مولتی متر دیجیتال
بسیاری از مولتی مترهای سطح متوسط امکان اندازه گیری مقدار ظرفیت خازنی را در تست خازن دارند. پروبها را به ترمینالهای خازن وصل کنید، مولتی متر را در حالت تست خازن قرار داده و عدد نمایش داده شده در صفحه نمایش را قرائت کنید. بیشتر خازنها یک تلرانس تولید دارند وقتی که نو هستند اختلاف ۱۰%± و یا کمتر در مقایسه با مقدار نوشته شده بر روی خازن مناسب است. معمولا خازنهایی که فرسوده می شوند، مقدار ظرفیت آنها افت می کند. و در هنگامی که در این تست قرائت مولتی متر به زیر مقدار ذکر شده سقوط کند خازن بایستی تعویض شود.
علت سوختن خازن موتور تک فاز
در آخر بهتر است، برخی از علل سوختن و خرابی خازن موتور تک فاز را بیان کنیم. خازن ها به دلایل مختلف از جمله فرسودگی ، پیری ، اتصال با قطبیت معکوس(در خازنهای AC این مورد صدق نمی کند) ، آسیب مکانیکی در هنگام مونتاژ ، خرابی دی الکتریک ، آسیب ناشی از درجه حرارت بالا در هنگام لحیم کاری ، کار ، آزمایش و غیره خراب می شوند. اما مهمترین دلیل خرابی خازنهای راه انداز قرار گرفتن طولانی مدت (بیشتر از چند ثانیه) در مدار می باشد. در صورتیکه خازن الکتروموتور شما آسیب دیده است. موسسه موتور درایو عرضه کننده انواع خازنهای الکتروموتور می باشد. با شماره های 40331927-021 و 40331967-021 تماس بگیرید.
خلاصه ای کوتاه و مفید
برای تست خازنهای الکتروموتور این چهار مرحله را بایستی انجام داد؛ 1-قطع برق الکتروموتور 2- دشارژ کردن خازن 3- جداکردن یک یا هر دو ترمینال خازن از الکتروموتور 4- تست خازن توسط مولتی متر آنالوگ یا دیجیتال
مرجع؛ capacitorformotor.com
ویدئوی نحوه تست خازنهای الکتروموتور در موسسه موتور درایو تهیه شده است. می توانید در ادامه آن را مشاهده کنید.
186 دیدگاه ها
جناب کریمی با سلام وتشکر از راهنمایی های سود مند شما می خواستم بپرسم در موتور اونیورسال نقش زغالها چیست ووقتی که ساییده شده وبا کلکتور [جرقه وقوس الکتریکی ایجاد میکنند چه اثری در توان ومصرف برق موتور میگذارد
سلام امیر جان
در موتور اونیورسال شما در روتور که در اینجا آرمیچر است نیز، نیاز به ولتاژ و جریان جهت ایجاد نیروی دوار یا گشتاور دارید. زغالها نقش رساندن و هدایت جریان به سیم پیچهای روتور را دارند. زغال اگر به درستی تنظیم شده باشد جرقه خیلی کمی تولید می کند. خوردگی کلکتور و یا رو به اتمام بودن ذغال و یا آلودگی ایجاد شده بر روی کلکتور می تواند باعث ایجاد جرقه های غیر متعارف باشد.
سلام یه موتور فن از این کولر و پنکه های ابسال که هم کولر و هم پنکه و شبیه موتور فن و پنکه میمونه دارم که بآید برای روشن شدن اونو با دست یه هل بدم تا روشن بشه و البته خیلی هم روان میچرخه و مشکلی از بلبرینگ هاش نیست ضمنا این موتور یهو خازن بزرگ بیرونش داره ممکنه دلیل این خرابی از خازن باشه؟
سلام مهران جان
اگر شما با دست موتور را می چرخانید و موتور شروع به گردش می کند و فرمودید که یاتاقانها هم روان هستند. احتمال دارد سیم پیچ کمکی سوخته و یا خازن موتور ضعیف شده باشد.
با سلام علت اینکه سیم پیچ موتور وسائل گردنده برقی گرمای غیر معمول وبیش از حد تولید میکند چیست با تشکر
سلام آقای جاویدان
در مورد اینکه سیم پیچ موتورها داغ می شوند سوال خیلی کلی است. بله سیم پیچ موتورها می توانند بسته به کلاس عایقی خود تا 125 درجه در کلاس B و 145 در کلاس F داغ شوند و مشکلی ایجاد نشود. (البته در چرخه کاری پیوست یا S1). اگر سوال شما جزیی باشد بهتر پاسخگو خواهم بود.
با عرض سلام پرسش من اینه که وقتی پنکه رومیزی را روشن میکنم روی دور کند وبعضی وقتها متوسط راه نمی افته وفقط صدا میکند وباید پره انرا با دست چرخاند تا شروع به کار کنه یا روی دور تند شروع به کار میکند بعد از مدتی کار هم موتور از توان می افتد وپنکه متوقف میشود لطفا در این مورد راهنمایی کنید
احتمال دارد سیم پیچی آسیب دیده باشد. یا احتمال دیگر این است که یاتاقان یا همان بوش موتور پنکه دجار خوردگی و لقی شده باشد.
سلام مهندس موتور کولر 7000 را سرویس کردم و بلبرینگ ها را تعویض کردم روتور بدون هیچ مشکلی می چرخه اما به برق وصل می کنم فقط صدا و لرزش میده و حرکت نمی کنه رله راه انداز را از مدار خارج می کنم راه میفته خازن 10میکرو فارد را نگاه کردم روکش یکی از سیم ها خشک و خرد شده بود لطفا راهنمایی بفرمایید.
سلام احتمال دارد تنظیمات گاورنر و تخته پلاتین بهم خورده است و سیم پیچ استارت وارد مدار نمی شود. یا سیم خازن قطع شده است. باید این موارد را یکی یکی بررسی کنید. البته اگر سیم پیچ استارت آسیب دیده باشد هم این مشکل بوجود می آید.
سلام پنکه رومیزی وقتی کلید ان را میزنیم کار نمیکند یکم زمان میبره تا پره ان بچرخه به نظرتون مشکل از سیم پیچ ان هست
سلام، اگر خازن ضعیف شده باشد، نیز احتمال دیر راه افتادن الکتروموتور وجود دارد و احتمال خورده شدن و لقی بوش و گیرهای مکانیکی و البته همان مورد که خود شما گفتید یعنی ایراد سیم پیچی نیز می تواند از عوامل ایجاد مشکل دیر راه افتادن باشد.
سلام ضمن تشکر لطفا نقشه مدار وصل شدن فاز و نول به یک الکتروموتور کوچک هوا کش که با خازن کار میکند و سه سر سیم از موتور بیرون امده دوسر هم خازن داریم بکشید واگر حرکت موتور ضعیف شده باشد و باید اول بادست بچرخونیم ایا علت ضعیف بودن یا خرابی خازن است
سلام دوست عزیز به شماتیک زیر دقت کنید.
اگر حرکت موتور ضعیف شده است احتمال دارد جای سیم پیچ اصلی و استارت را اشتباه متصل کرده باشید و احتمال دیگر اینکه خازن معیوب باشد. خازن را تست کنید از طریق اهم متر مطمئن شوید که اتصالات درست هستند سیم پیچ اصلی معمولا مقاومت کمتری دارد و سیم پیچ کمکی مقاومت بیشتری دارد.
از راهنماییتان سپاسگزارم. متاسفانه مولتی متر من دیجیتال هس و آیتم خازن نداره…. حالتی که خواستم عرض کنم این هس که چه با خازن و چه بدون خازن حالت الکتروموتور یکی هس و داغ شده و حدودا 15 بعد خاموش میشه، آیا میشه نتیجه گرفت ایراد از خازن هس؟ در ضمن ظاهرا خازن از نوع دایم در مدار میباشد. با تشکر….
دفعه پیش هم عرض کردم احتمالا سیم پیچی شما آسیب دیده است. در صورت امکان خازنی مشابه با خازن موتور خودتان پیدا کنید و موتور را تست کنید.
عرض درود و سپاس. الکتروپمپ یک اسب که حدوداً 15 ثانیه کار میکنه بعد خاموش میشه و بدنه موتور گرم میشه، میتونه ایراد از خازن باشه؟ باتشکر
اگر خیلی گرم میشه و از کار میفته. احتمالا ترموگارد موتور عمل میکنه و به احتمال زیاد سیم پیچی موتور آسیب دیده است.
سلام مممنونم از سایت بسیار عالی شما موتور تکفاز سانکروم تا میزنیم پریز برق فیوز قطع میشه نشانه چی هستش.
سانکروم نوع موتور است یا برند تجاری آن؟ در هر صورت در موتور الکتریکی قطع فیوز نشان دهنده اتصال کوتاه شدن مسر جریان است. با اتصال فاز به بدنه چک کنید این کار را می توانید با استفاده از مگر یا یک لامپ سری انجام دهید.