راه اندازی موتور سه فاز با برق تکفاز
در اینجا می خواهیم اطلاعات مهمی را که در هنگام مواجهه با وضعیت اضطراری یا بحرانی بایستی مورد استفاده قرار دهید به اشتراک بگذاریم. اگر یک الکتروموتور سه فاز دارید و فقط یک منبع تغذیه تک فاز در دسترس شما قرار دارد، چه کاری انجام می دهید؟
چگونه یک موتور سه فاز را با استفاده از یک منبع تغذیه تکفاز راه اندازی کنیم؟ در واقع موتور سه فاز می تواند با کمک یک خازن دایم کار با یک منبع تغذیه تک فاز کار کند. این قطعه کوچک (خازن) برای راه اندازی و فعالیت یک موتور سه فاز در هنگام تغذیه با منبع تکفاز بسیار مفید است.
به طور معمول سیم پیچ یک موتور سه فاز به دو حالیت مختلف می تواند متصل گردد، که شامل اتصال ستاره و اتصال مثلث است. در این پست، چگونگی سیم کشی خازن در موتور سه فاز، چگونگی تغییر جهت گردش موتور، چگونگی تخمین مقدار خازن و انتخاب خازن مناسب را توضیح خواهیم داد.
ویدئوی راه اندازی موتور سه فاز با برق تکفاز
در زمینه روش های راه اندازی موتور سه فاز با برق تکفاز یک ویدئوی زبان انگلیسی داریم که در موسسه موتور درایو ترجمه و به صورت حرفه ای ویرایش و زیر نویس شده است. (مدت زمان ویدئو 3:40 دقیقه و حجم آن در کیفیت 480p تقریبا 8.5 مگابایت می باشد) این ویدئوی جذاب را از دست ندهید.
برای یک موتور سه فاز با منبع تغذیه تکفاز، چگونه باید خازن را نصب و سیم کشی کرد؟
1. سیم کشی خازن برای اتصال مثلث
برای چرخش مستقیم و معکوس در اتصال مثلث ما باید خازن را مطابق شکل زیر به سیم پیچ ها متصل نماییم.
2. سیم کشی خازن برای اتصال ستاره
برای چرخش مستقیم و معکوس در اتصال ستاره ما باید خازن را مطابق شکل زیر به سیم پیچها متصل نماییم.
خروجی موتور
باید توجه کرد که در هنگام تبدیل منبع تغذیه موتور از سه فاز به تکفاز خروجی های موتور شامل توان خروجی و گشتاور کار و راه اندازی آن تغییر خواهد کرد. محاسبه این تغییرات با توجه به نامتقارن شدن مدار الکتروموتور بسیار مشکل می باشد.اما برخی روابط تجربی در این زمینه وجود دارد که می تواند به ما کمک کند. به دستورالعمل زیر توجه کنید.
مقادیرعملکردی موتور هنگامی که یک موتور سه فاز به شبکه تکفاز متصل شده است، می توان انتظار داشت مطابق مقادیر زیر باشد.
گشتاور راه اندازی : از 25 تا 30 درصد مقدار نامی
حداکثر ولتاژ : از 70 الی 80 درصد مقدار نامی
توجه: اگر گشتاور راه اندازی کافی نیست، می توان آن را با افزودن یک خازن راه انداز موتور که مقدار خازنی آن تقریبا دو برابر مقدار ذکر شده است بهبود بخشید. اندازه این خازن باید پس از انجام تست در حالت واقعی و با آزمون و خطا تعیین شود.
چگونه می توان خازن مناسب را انتخاب کرد؟
تصمیم گیری در این مورد بسیار مهم است که ما باید اندازه حدودی خازن در هنگام برنامه ریزی برای کارکرد موتور سه فاز در منبع تغذیه تک فاز را در نظر بگیریم. اگر انتخاب خازن به درستی انجام نشده باشد ممکن است بر وضعیت و عملکرد موتور تاثیر بگذارد و همچنین می تواند به سیم پیچ موتورآسیب وارد کند.
در جدول زیر مقدار تقریبی خازن مورد نیاز آورده شده است. ما باید ولتاژ حین کار VS و ولتاژ شبکه را برای جلوگیری از هر گونه آسیب در سیم پیچ سه فاز و یا خود خازن را در نظر بگیریم.
به جدول زیر مراجعه نمایید:
ظرفیت خازن بایستی به درستی انتخاب شود تا جریانهای دو فاز مختلف را یکسان و مساوی با جریان نامی موتور Ie بکند. یعنی I1=I2=Ie . اگر به گشتاور راه اندازی بالا نیاز دارید. شما می توانید یک خازن راه انداز اضافه کنید و به خازن دائم کار خود متصل کنید. هنگامی که جریان الکتروموتور نرمال شد خازن راه انداز را جدا کنید.
استفاده از موتور سه فاز با تغذیه برق تکفاز مزیتهایی دارد. انجام این روش ساده است. اما عموما ظرفیت شبکه تغذیه تکفاز بسیار کم است و همچنین بایستی در مقابل جریان راه اندازی زیاد دوام بیاورد، از اینرو این روش بر روی موتورهای 1 کیلووات و کمتر قابل اجرا است. انتخاب خازن نامناسب می تواند منجر به داغ شده و سوختن موتور شود گشتاور موتور مقدار نوسانی شده و توان آن اندکی کاهش می یابد اینها نیز معایب انجام این کار هستند.
خرید اینورتر یا درایو فرکانس متغیر
یک اینورتر یا همان درایو فرکانس متغیر (Variable Frequency Drive) یک تجهیز برای کارکرد موتور در سرعتهای متغیر است. یک نوع از این اینورترها ورودی تکفاز و خروجی سه فاز دارند. که با منبع تغذیه تکفاز 220 ولت تا 240 ولت کار می کنند. با استفاده از اینورتر جریان هجومی حین راه اندازی حذف می شود. و باعث می شود سرعت موتور از سرعت صفر تا سرعت نامی آن به نرمی تغییر کند. علاوه بر آن قیمت درایو به میزان منطقی کاهش پیدا کرده است. موتور درایو اینورترهای ورودی تکفاز را در دو گروه به شرح زیر ارائه می کند.
- ورودی تکفاز – خروجی سه فاز 220 ولت (توان خروجی 0.37 تا 3.7 کیلووات)
- ورودی تکفاز – خروجی سه فاز 380 ولت (توان خروجی 2.2 تا 11 کیلووات)
اینورترهای گروه اول ارزان تر می باشند و انواع برندهای اینورتر نظیر: اینورتر اچ پی مونت، اینورتر ال اس، اینورتر تکو، اینورتر اینوت invt و … این مدل را در بازار دارند. اما در گروه دوم بدلیل نیاز به مدارهای مفصل افزاینده ولتاژ اینورتر حجیم تر و گران تر می شود اما مزیت آن این است که خروجی 380 ولت می دهد. در شکل زیر اینورترهای خروجی 220 ولت و خروجی 380 ولت شرکت اینورتر پرتوصنعت نشان داده شده اند.
موتور درایو عرضه کننده انواع اینورترهای ورودی تکفاز در برنهای مختلف ایرانی، چینی، تایوانی و کره ای می باشد. برای خرید اینورتر با بهترین قیمت نمایندگی با ما تماس بگیرید.
مزایای استفاده از اینورتر (درایو فرکانس متغیر) برای موتور 3 فاز
- با استفاده از تنظیم پارامترهای اینورتر راه اندازی نرم می تواند استفاده شود و زمان راه اندازی می تواند از چند ثانیه تا چند ده دقیقه تنظیم شود.
- عملکرد تنظیم سرعت غیر پله ای و پیوسته برای ایجاد شرایط کاری موتور در بهترین وضعیت.
- بدلیل وجود خازن و مدارات بهبود ضریب توان نقش بار خازنی برای موتور داشته و ضریب توان آن را افزایش می دهد.
- اینورتر توایع حفاظتی تشخیص خطای داخلی، اضافه بار، اضافه ولتاژ، کم بودن ولتاژ، گرم شدن بیش از حد و بیش از 10 تابع حفاظتی مختلف را دارد.
- می تواند به آسانی از طریق صفحه کلید بر روی خود برنامه ریزی شود تا بصورت اتوماتیک کنترل شود.
جمع بندی راه اندازی موتور سه فاز با برق تکفاز
در این مقاله دو روش کلی راه اندازی موتور سه فاز با برق تکفاز شامل: 1- راه اندازی با استفاده از اضافه کردن خازن در مدار الکتروموتور 2- استفاده از اینورتر و تبدیل برق تکفاز ورودی به برق سه فاز در خروجی اینورتر . مزایای هر کدام را هم بررسی کردیم. راه اندازی با خازن روش ارزان تری است اما کیفیت استفاده از الکتروموتور را کاهش داده و گشتاور و توان الکتروموتور با این روش کاهش می یابد استفاده از اینورتر روش گران قیمت تر اما اصولی بوده و توان و گشتاور الکتروموتور کاهش نمی یابد. و موتور داغ نمی شود.
راه اندازی موتور سه فاز با برق تکفاز در برخی کارگاه ها یک نیاز ضروری می باشد در صورتیکه در این زمینه سوالی دارید همین جا بپرسید در کمتر از 48 ساعت پاسخ خواهیم داد. اگر در زمینه راه اندازی موتور سه فاز با برق تکفاز تجربه جالی دارید با ما و خوانندگان وبسایت در میان بگذارید. متشکرم که با ما همراه هستید.
منبع؛ electricneutron.com






33 دیدگاه ها
سلام. آقای مهندس برای راه اندازی الکتروموتور 2 اسب سه فاز با فرمولی که فرمودید خازن 105میکروفاراد نیاز است حالا توان تقریبا چه مقدار کاهش می یابد و آیا میتوان 12 ساعت مدام از آن کار کشید؟ این الکترو موتور برای حلزونی مکنده خاک اره میباشد.سپاس
سلام جناب آقای صمدی
خازن 100 میکروفاراد دائم کار در بازار موجود است. اما توان موتور قطعا کاهش می یابد و موتور هم احتمال دارد که نتواند بار شما را بدرستی راه اندازی کند و مشکل دیگر احتمال داغ شدن آن هم وجود دارد پس باید تا سه ساعت دمای آن کنترل شود تا دمای پوسته از 100 درجه بیشتر نشود. اما در نهایت استفاده از خازن برای جایی استفاده می شود که شما ضرورتا و موقت می خواهید موتور سه فاز را با برق تکفاز راه اندازی کنید. اگر می خواهید راندمان و توان خوب و کارکرد مطمئن داشته باشید از اینورترهای ورودی تکفاز استفاده کنید خروجی این اینورترها سه فاز است و براحتی یک موتور سه فاز را تغذیه می کند.
سلام مهندس یک موتور ۱۱ کیلو سه فاز دارم ولی برقم تک فازه،اینورتر اشنایدر Atv71hd15m3xتک فاز به سه فاز کارم رو راه میندازه؟با تشکر
سلام کیوان جان
من با ااون اینورتر آشنا نیستم اما موتور 11 کیلووات اتصال مثلث 380 ولت دارد و شما نیاز به اینورتر خروجی 380 ولت داریدعلاوه بر آن جریان مجاز اشتراک برق تکفاز در ایران 25 و 32 آمپر است که نهایتا موتور 4 کیلووات را پاسخگو هست این را هم مدنظر داشته باشید.
سلام مهندس یک موتور سه فاز 11 کیلو داریم نمیدانم باید به صورت ستاره راه اندازی کنم یا مثلث
سلام سعید جان
یک الکتروموتور 11 کیلووات احتمالا بر روی پلاک آن درج شده است. 380 ولت مثلث و 660 ولت ستاره. می دانیم که شبکه برق ایران 380 ولت است. پس یک چنین الکتروموتوری بصورت دائم نمی تواند در حالت ستاره کار کند و باید بصورت مثلث به کار گرفته شود. اما برای راه اندازی می شود آن را با روش ستاره-مثلث راه اندازی کرد.
با سلام، یه موتور سه فاز ۳ اسب رو میخام با تکفار بصورت چیگرد و راستگرد راه اندازی کنم، سپاس
سلام کیان جان
در مقاله دو پیکربندی مختلف در حالت ستاره و مثلث برای جهت گردش چپگرد و راستکرد نشان داده شده است. فکر می کنم به اندازه کافی واضح باشند.
سلام موتور سه فاز یک و نیم کیلو وات داریم که دوتا خازن بهش وصل هست با برق تکفاز 220 مثلث!میخوایم کار بکنه لطفا میشه توضیح بدید دوتا خازن چجور قرار میگیره؟
سلام محمد جان
در تمامی پیکربندی ها شما برای راه اندازی به یک خازن نیاز دارید. شاید خازنها با هم موازی شده اند که در این حالت ظرفیت آنها با هم جمع می شود و ظرفیت بیشتری را تشکیل می دهند.
سلام مهندس جان من ی موتور ۳فاز۳اسب دارم منتهی برق تکفازدارم چطوری میتونم تبدیل کنم ک موتور تکفازبشه
سلام جناب شریفی راد
می توانید یک خازن 150 میکروفاراد دائم کار تهیه کنید و طبق پیکربندی هایی که در مقاله مطرح شده است موتور خود را متصل کنید در این حالت توان موتور مقداری کاهش می یابد. روش دیگر استفاده از درایو فرکانس متغیر (اینورتر) ورودی تکفاز خروجی سه فاز است.
سلام وقت بخیر …..ما یه اکترو موتور سه فاز 5اسب رو با کارواش 200 بار کوپله کردیم …منتهی برق سه فاز نداریم ..چطور میتونیم تبدیل به تک فازش کنیم
سلام جناب نوری
اگر قصد دارید از کارواش به طور دائم استفاده کنید موتور را تکفاز نکنید. چون راندمان کاهش می یابد و احتمالا توان نامی موتور نیز کاهش می یابد. یک اینورتر تکفاز به سه فاز تهیه کنید و برق تکفاز را به سه فاز تبدیل کرده و به موتور اعمال کنید. موفق باشید.
با سلام -یه موتور سه فاز2 اسب بخار (با گیربکس)رو با ولتاژتکفازخواستیم راه اندازی کنیم با دو عددخازن45 میکرو اما راه اندازی نشد وبا خازن250میکرو راه اندازی شداما بعد از راه اندازی جریان زیادی می کشید؛علت چی می تونه باشد وراهکار پیشنهادی ؟با تشکر
سلام آقای جواهری
در راه اندازی موتور سه فاز با برق تکفاز توان و گشتاور موتور کاهش می یابد. یک موتور دو اسب به 100 میکروفاراد خازن نیاز دارد. احتمال دارد بار یا گشتاور راه اندازی مورد نیاز شما از مقدار تولید شده توسط موتور بیشتر باشد. شاید بد نباشد گزینه استفاده از یک درایو ورودی تکفاز و خروجی سه فاز را هم بررسی کنید.
سلام. 1- توان راکتیو خازن دائم کار مورد نظر بازای هر کیلوات توان موتور ، چند کیلووار می باشد؟ 2- موتورهای سه فاز تا حداکثر چند کیلووات را میتوان به صورت تکفاز راهاندازی نمود؟ 3- مدت زمان کارکرد در بار کامل و با این شرط (تبدیل موتور سه فاز به تکفاز) چه مدت است؟ 4- راندمان موتور چقدر کاهش مییابد؟ 5- سرعت موتور چقدر کاهش مییابد؟ 6- زمانیکه گشتاور راه اندازی بالا است ، خازن راه انداز به چه صورت در مدار نصب می گردد و پس از چه مدت زمان میبایست از مدار خارج شود؟
سلام افشین جان
1- میزان توان راکتیو کاملا وابسته به توان موتور سه فاز است در توانهای کوچک ضریب توان حدود 0.7 و در تونهای زیاد تا 0.9 هم می رسد. این مورد از کاتالوگ سازنده در دسترس است.
2- معمولا برای راه اندازی موتور سه فاز بصورت تکفاز به 70 میکروفاراد خازن برای هر کیلووات موتور نیاز دارید. ظرفیت خازن الکتروموتوری موجود در بازار شما را محدود می کند معمولا خازن 100 تا 150 میکروفاراد دائم کار در بازار پیدا می شود.
3- در مورد مدت زمان کارکرد یک الکتروموتور بایستی بتواند دائم کار کند اما بایستی پایش شود که دمای آن از دمای مجاز کلاس حرارتی بیشتر نشود.
4- کاهش راندمان قاعده خاصی ندارد اما قطعا کاهش می یابد.
5- سرعت موتور کاملا به مقدار بار بستگی دارد در صورتیکه مقدار زیادی کاهش یابد نشان دهنده این است که موتور احتمالا داغ کرده و خواهد سوخت بذا باید از این روش اجتناب کرد.
6- اگر در مورد این مقاله منظور شما است خازنها دائم هستند و راه انداز نیستند.
سلام مهندس
سربندی تبدیل موتور سه فاز به تکفاز با دو خازن موقت و دائم را لطف میکنین بگین
موتور سه فاز مثلث هستش
سلام جناب حسینی
در تبدیل الکتروموتور سه فاز به تکفاز خازن مورد استفاده باید حتما خازن دائم کار باشد. سربندی هم در همین مقاله درج شده است.