الکتروپمپ های خانگی برای تقویت فشار آب در کلیه ساختمان های مسکونی، تجاری و صنعتی استفاده می شود. در تاسیسات صنعتی و بوستر پمپ های بزرگ معمولا به منظور حفاظت از الکتروپمپ در تابلوی مدار فرمان یک کلید حفاظت در مقاله اضافه بار نصب می شود.
اما در الکتروپمپ های خانگی کوچک معمولا حفاظت از الکتروپمپ به صورت نصب در داخل سیم پیچ (built in) انجام می شود. در مورد انتخاب ترموگارد پمپ آب و نحوه نصب آنها در پمپ های خانگی نکات مهمی وجود دارد که در این مقاله الزامات قانونی و استانداردی استفاده از حفاظت کننده حرارتی (ترموگارد)، نحوه انتخاب و نحوه نصب در سیم پیچ الکتروپمپ را بررسی خواهیم کرد. با ما همراه باشید.
الزامات استفاده از ترموگارد در الکتروپمپ های خانگی
استاندارد مربوط به ایمنی وسایل برقی خانگی استاندارد ISIRI 1562-1 با عنوان “وسایل برقی خانگی و مشابه – ایمنی – قسمت 1: الزامات عمومی” می باشد. در جدول 3 صفحه 42 در مورد حداکثر افزایش دمای عادی سیم پیچ ها برای موتورهای کلاس B افزایش دمای 95 (85) و برای موتورهای کلاس F افزایش دمای 115 درجه ذکر شده است.
در پیوست “ت” در مورد حفاظت کننده های حرارتی توضیح داده شده است.
در حال حاضر (سال 1403) الکتروپمپ در ایران استاندارد اجباری ندارد. اما از آنجاییکه در منازل استفاده می شود. از نظر اضافه بار و افزایش دمای عملکرد تحت استاندارد ملی ایران INSO 1562-1 قرار می گیرد. لذا استفاده از حفاظت کننده حرارتی یک الزام می باشد.
ساختمان داخلی و نحوه عملکرد ترموگارد پمپ آب
ترموگارد یک کلید حرارتی است که با رسیدن به دمای درج شده بر روی آن (دمای عملکرد) یک کلید بسته را باز می کند (NC) یا یک کلید باز را می بندد (NO)
ترموگارد از تعدادی کنتاکت تشکیل شده است که جنس کنتاکتها از فلز آلیاژ نقره سخت می باشد و یک تیغه بی متال (دو فلزی) وظیفه اتصال بین این کنتاکتها را بر عهده دارد. بی متال از دو فلز متفاوت با ضریب انبساط مختلف تشکیل شده است با گرم شدن ترموگارد یا ترموسوئیچ تیغه بی متال خم شده و اتصال بین کنتاکتها را قطع می کند (نرمال بسته NC) یا وصل می کند (نرمال باز NO). ساختمان داخلی و نحوه عملکرد ترموگارد در شکل زیر تشریح شده است.
تمامی این ساختار در داخل یک محفظه پلاستیکی (باکالیت) یا فلزی قرار می گیرد که برخی اوقات محفظه فلزی را به صورت یک قرص فلزی می سازند و بر روی آن یک عایق وارنیش وکیوم می کنند. این ساختار برای قرارگیری در داخل سیم پیچ بسیار مناسب می باشد.
ترموگاردها عموما به دو شکل مکعب مستطیل و قرص دایره ای تولید و عرضه می شوند. البته اشکال دیگر هم وجود دارد اما در الکتروموتورها معمولا این دو نوع استفاده می شود.
سه عامل مهم در انتخاب ترموگارد پمپ آب
1- جریان ترموگارد پمپ آب
2- درجه حرارت ترموگارد پمپ آب
3- شکل ترموگارد
1- جریان ترموگارد پمپ آب
جریان درج شده بر روی ترموگارد یا کاتالوگ آن حداکثر جریانی است که وسیله حفاظتی به صورت دائمی می تواند از خود عبور دهد بدون اینکه به آن آسیبی برسد. البته جریان موقت در زمان راه اندازی الکتروموتورها می تواند از این جریان بالاتر باشد و مبنای انتخاب ترموگارد را باید جریان نامی الکتروموتور در نظر گرفت.
عبور جریان بیش از جریان نامی ترموگارد در مدار آن باعث کوتاه شدن عمر آن و عملکرد ترموگارد در دمایی کمتر از دمای نامی آن گردد. لذا باید ترموگاردی انتخاب شود که جریان نامی سوئیچ آن بیشتر از جریان نامی موتور باشد.
الکتروپمپ هایی که در بازار به نام نیم اسب شناخته می شوند (در واقع 180 تا 200 وات هستند) مانند پمپ های محیطی KPM50 و PM45 و … عموما جریانی کمتر از 2 آمپر دارند و یک ترموگارد 5 آمپر می تواند گزینه مناسبی باشد.
در مورد الکتروپمپ های یک اسب (محیطی KPM100 ، جتی CAM100 و گریز از مرکز CM100) که جریانی نزدیک به 5.5 آمپر دارند ترموگارد استاندارد 7 یا 10 آمپر گزینه مناسبس هستند. ترموگارد 10 آمپر را می توان برای پمپ های 1.5 اسب و حتی 2 اسب که جریانی کمتر از 10 آمپر دارند استفاده کرد.
2- درجه حرارت ترموگارد پمپ آب
سیم پیچی الکتروپمپ های خانگی در هر دو کلاس عایقی B و F تولید می شوند. در کلاس B از عایق مایلر، چسپ کلاس B و نخ 150 درجه و سیم افشان XLPE استفاده می شود اما در سیم پیچی کلاس F از عایق نومکس یا DM یا کاغذ برشمان برای عایق زیر و رو استفاده می شود. و نخ سربندی 180 درجه تحمل دارد و سیم افشان هم XLPO یا سیلیکون می باشد.
در الکتروپمپ های کلاس B ترموگارد 130، 135 و 140 درجه مناسب هستند و در الکتروموتورهای کلاس F ترموگارد 140، 150 و حتی 160 درجه نیز می تواند استفاده شود.
3- شکل ترموگارد
ترموگاردها عموما در دو پیکربندی ساختاری قرص دایره و مکعب مستطیل تولید می شوند و ساختار قرص دایره ای برای قرار گرفتن در داخل سیم پیچ مناسب تر هستند و معمولا کوچکتر بوده و البته تا حدودی هم نسبت به ساختار مستطیلی گران تر هستند ترموگارد با ساختار مستطیلی کمی ارزان تر هستند اما همچنان عملکرد مناسبی دارند معمولا دو سیم با طول نزدیک به 8 تا 10 سانتیمتر به پایانه های ترموگارد متصل است.
محل نصب ترموگارد پمپ آب
ترموگارد پمپ آب یک عنصر حفاظتی است که پمپ آب را در برابر اضافه بار یک گیرپاژ شدن شفت محافظت می کند. ترموگارد یک تجهیز حفاظتی حساس به دما است و با افزایش دمای سیم پیچ و رسیدن به مقدار از پیش تعیین شده عمل می کند. لذا باید در داغ ترین نقطه سیم پیچ (hot spot) قرار بگیرد. که در سیم پیچ پمپ آب این نقطه در مرکز سرکلاف قرار دارد. لذا بهترین نقطه برای نصب ترموگارد در بین سرکلاف سیم پیچ می باشد.
اما مشکلی که وجود دارد این است که در برخی پمپ های کوچک امکان قرارگیری ترموگارد در بین سیم پیچی وجود ندارد. در این حالت ترموگارد را بر روی سیم پیچی قرار می دهند. با توجه شود که دمای سطح سیم پیچ نسبت به نقطه داغ 5 درجه خنک تر است. لذا می توان ترموگارد با دمای 5 درجه بالاتر انتخاب کرد.
ترموگاردهای به شکل قرص دایره ای نسبت به ترموگاردهای مکعب مستطیل جمع و جورتر هستند و راحت تر در بین سرکلاف قرار می گیرند. در عکس زیر نصب هر دوی این ترموگاردها بر روی سرکلاف نشان داده شده است.
ما در موسسه موتور درایو به صورت حرفه ای در زمینه حفاظت الکتروموتورها کار می کنیم. و خودمان وارد کننده و تامین کننده اقلام حفاظت الکتروموتور شامل ترموگارد، ترمیستور PTC، RTD PT100 ، سوئیچ اورلود و هیتر ضدمیعان سیم پیچ الکتروموتور هستیم. در صورتیکه مصرف کننده این اقلام هستید یا به حفاظت الکتروموتورها علاقه دارید برای تبادل اطلاعات با شماره های 40331927-021 و 40331967-021 تماس بگیرید
اگر سوالی دارید یا تجربه جالبی در زمینه حفاظت الکتروموتورها و ترموگارد پمپ آب دارید لطفا در بخش نظرات با ما به اشتراک بگذارید در اولین فرصت پاسخگو هستیم.
2 دیدگاه
سلام ، برای پمپ آب نیم اسب چه نوع ترمو گاردی مناسب است پمپ پدرولا است ولی بصورت دستی سیم پیچی شده، سپاس
سلام محمدعلی عزیز
برای پمپ نیم اسب ترموگارد 130 یا 140 درجه 5 آمپر نرمال بسته مناسب می باشد.