گرید انرژی موتورهای القایی

در این مقاله در مورد گرید انرژی موتورهای القایی و اطلاعاتی که می توان از آن بدست آورد و سوئ برداشتهای احتمالی صحبت شده است.

گرید انرژی موتورهای القایی

در مورد گرید انرژی موتورهای الکتریکی القایی استانداردهای ملی ایران به شماره ISIRI 7874 برای موتورهای تک فاز و ISIRI 7966 برای موتورهای سه فاز تدوین و منتشر شده اند. اساس کنترل بهره وری الکتروموتورهای تولید شده در ایران و همچنین الکتروموتورهای وارداتی این دو استاندارد است.

عناوین استاندارد

عنوان استاندارد ISIRI 7874: موتورهای الکتریکی القایی تکفاز – معیارها و مشخصات فنی مصرف انرژی و بر چسپ انرژی

عنوان استاندارد ISIRI 7966: موتورهای الکتریکی القایی سه فاز – معیارها و مشخصات فنی مصرف انرژی و بر چسپ انرژی

نصب برچسپ مصرف انرژی بر روی الکتروموتورهای تولید شده در ایران و همچنین الکتروموتورهای وارداتی در سال 92 به صورت کامل اجباری گردید. اما سوالی که به وجود می اید این است که برچسپ انرژی حاوی چه اطلاعاتی است و چه ملاحظاتی را بایستی از لحاظ راندمان و مسائل اقتصادی و محاسبات در نظر گرفت.

مقایسه خرگوش و لاک پشت

داستان خرگوش و لاک پشت معروف است. خرگوش بر روی زمین در مقایسه با لاک پشت خیلی سریع است. اگر بخواهیم خرگوش را یک خرگوش سریع بدانیم باید در میان خرگوشهای دیگر و با آنها مقایسه کنیم مقایسه خرگوش با لاک پشت از این نظر که در دو گروه متفاوت قرار می گیرند مقایسه درستی نیست. روش دسته بندی و گرید انرژی در استاندارد ملی ایران نیز به همین صورت است یعنی فقط مقایسه در بین الکتروموتورهای همسان از نظر ساختمان، نحوه کار و تعداد فاز و تعداد قطب و رنج توانی انجام می گیرد. الزاما و به صورت مطلق موتوری که دارای گرید انرژی A است موتور راندمان بالایی نیست اما در میان موتورهای گروه خود نسبت به بقیه راندمان بالاتری دارد.

قوانین کلی در مورد گرید انرژی موتورهای القایی

1- الکتروموتورهای تولیدی با یک ساختمان و تعداد قطب معمولا با افزایش توان خروجی آنها راندمان آنها نیز افزایش می یابد.

2- هر چه تعداد قطبهای الکتروموتور کمتر باشد راندمان آن بیشتر است. به نوعی موتورهای با تعداد قطبهای بیشتر ذاتا راندمان کمتری دارند.

3- ساختمان و نوع موتورها به شدت بر روی رندمان آنها تاثیر گذار هستند. موتورهای قطب چاکدار در مقایسه با موتورهای خازن دائم راندمان فوق العاده پایینی دارند. و بر همین اساس گرید A یک موتور قطب چاکدار در مقایسه با گرید A یک موتور خازن دائم راندمان بسیار کمتری دارد. برچسپ انرژی را فقط بین موتورهای با ساختار یکسان می توان مقایسه کرد. لذا خریدار بایستی دقت کند که گرید انرژی A الزاما به معنای بالا بودن راندمان به صورت مطلق نیست. بلکه به معنای بالا بودن راندمان در گروه خود و نسبت به موتورهای گروه خود است.

4- موتورهای تک فاز و سه فاز را نمی توان با هم مقایسه کرد. و دو موتور مشابه از نظر توان و تعداد قطب و با گرید انرژی یکسان، موتور سه فاز راندمان بالاتری دارد.

برای روشن شدن موضوع چند مثال می زنیم.

مثال اول: یک موتور فن 10 وات را در نظر بگیرید دو جدول مربوط به موتورهای قطب چاکدار و خازن دائم را از صفحه 10 استاندارد 7874 در ادامه آورده ایم.

جدول گرید انرژی موتور فن قطب چاکدار

جدول گرید انرژی سایر موتورهای فن

مشاهده می شود که برای فن 10 وات قطب چاکدار 20% راندمان گرید انرژی A را دریافت می کند در صورتی که در مورد موتورهای فن گروه سایر الکتروموتورهای فن (معمولا خازن دائم) 20 درصد راندمان گرید انرژی E را می گیرد.

2- یک موتور نرم 71، چهار قطب، 370 وات را در نظر بگیرید. اجازه بدهید نوع سه فاز و تک فاز این نوع موتور را با هم مقایسه کنیم. در نوع تکفاز این الکتروموتورهای برای کسب گرید انرژی A موتور بایستی راندمانی بیش از 67 درصد داشته باشد اما در مورد نوع سه فاز همین موتور برای کسب گرید انرژی A بایستی راندمانی بیش از 71 درصد داشته باشد. در بقیه توانها و بقیه گریدها نیز همین مساله صادق است. کافی است جدول 3 صفحه 6 استاندارد 7874 را با جدول 3 صفحه 7 استاندارد 7966 مقایسه کنید. این کار را برای بقیه قطبها نیز انجام دهید. نتایج را در جایی ثبت کنید.

برای انتخاب الکتروموتور به منظور صرفه جویی در مصرف انرژی صرفا گرید انرژی معیار و محک درستی نیست. شاید انتاخب نوع موتور، تک فاز و یا سه فاز بودن و عوامل مختلف دیگر بتوانند موثر تر باشند. مثلا اگر فرض بر این باشد که می خواهیم یک لوازم خانگی با گرید انرژی A تولید کنیم. الزاما استفاده از موتور القایی با گرید انرژی A به لوازم خانگی با گرید انرژی A منتج نمی شود و شاید به گرید E منتهی گردد. و یا شاید نیاز باشد از موتور دیگری که ماهیتا راندان بالاتری دارد مثلا موتور BLDC استفاده کرد.

رنگهای مورد استفاده در برچسپ گرید انرژی از جدول زیر تبعیت می کنند. و سازمان ملی استاندارد ایران تولید کنندگان را موظف کرده است که جهت یکسان و خوانا بودن برچسپها از این جدول تبعیت کنند. (جدول 13 استاندارد ISIRI7874)

ترکیب رنگهای استاندارد برچسپ گرید انرژی برچسپ گرید انرژی طبق استاندارد برای هر گروه از الکتروموتورها متفاوت است که در متن استاندارد آورده شده است. در مورد موتورهای وارداتی و موتورهای تولید داخل نیز از دو نوع برچسپ متفاوت استفاده می شود. در موتورهای وارداتی علامت استاندارد ایران درج نمی شود. دو نمونه از برچسپها برای موتورهای صنعتی در ادامه آورده شده اند. برچسپ استاندارد گرید انرژی مرجع استاندارد ملی ایران به شماره و عناوین

عنوان استاندارد ISIRI 7874: موتورهای الکتریکی القایی تکفاز – معیارها و مشخصات فنی مصرف انرژی و بر چسپ انرژی

عنوان استاندارد ISIRI 7966: موتورهای الکتریکی القایی سه فاز – معیارها و مشخصات فنی مصرف انرژی و بر چسپ انرژی

نظرات کاربران

نظر خود را ثبت نمایید

CAPTCHA code